Włochy 2003 cz. 2 – Rimini (PL)

(Click here to see English version of this text.)

(Pozostałe części relacji z Włoch: pierwsza, trzecia, czwarta, piąta.)

Rimini (zwane dawniej Ariminum) jest położone raptem kilkanaście kilometrów od Bellarii-Igei Mariny. Mimo trzęsienia ziemi w 1672 r. i bombardowań z czasów II wojny światowej zachowało się tam wiele zabytków z dawniejszych epok.

Zwiedzanie zaczęliśmy od jednego z dwóch głównych rynków miasta, Piazza Tre Martiri czyli Placu Trzech Męczenników, nazwanego tak na cześć trzech partyzantów o imionach Luigi Nicolò, Adelio Pagliarani i Mario Capelli, powieszonych przez niemieckich okupantów 16 sierpnia 1944 roku. Jak się wkrótce przekonacie, plac ten był miejscem również innych dramatycznych wydarzeń.

Na placu znajduje się XVI-wieczna Torre dell’Orologio (wieża zegarowa), z XVIII wiecznym kalendarzem z zaznaczonymi znakami Zodiaku i fazami księżyca. Na najniższym poziomie znajduje się portyk, którego środkowy, ślepy łuk upamiętnia mieszkańców Rimini poległych w trakcie II wojny światowej. Podobne monumenty miałem okazję widzieć potem wielokrotnie w różnych miastach Włoch czy Francji, co moim zdaniem zadaje kłam stwierdzeniu, jakoby martyrologia narodowa była szczególną cechą Polaków.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Źródło: własne. Zdjęcie na licencji CC BY-NC-SA 4.0.

Prawdopodobnie to właśnie w tym miejscu Juliusz Cezar wygłosił przemówienie do swoich żołnierzy i wypowiedział słynne słowa „kostka została rzucona” (gr. ,,anerriphtho kybos”) – frazę tę zapożyczył od Menandera, swojego ulubionego greckiego autora komedii. Fraza ta jest dużo bardziej znana w wersji łacińskiej – ,,alea iacta est”. Słowa te, choć w nieco innej formie, po dziś dzień widnieją w dewizie herbu Rimini. Wydarzyło się to 10 stycznia 49 p.n.e., po przekroczeniu przez armię Cezara pobliskiej rzeki Rubikon, wówczas granicy między prowincją Gallia Przedalpejska a ,,właściwym” Rzymem, co oznaczało otwarty bunt przeciwko Senatowi. Na Piazza Tre Martiri, który dawniej nosił imię Juliusza Cezara, znajduje się zaś współczesny pomnik wodza wskazujący w stronę Rzymu:

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Źródło: własne. Zdjęcie na licencji CC BY-NC-SA 4.0.

Blisko placu znajduje się katedra św. Franciszka, szerzej znana jako Tempio Malatestiano. W połowie XV wieku Rimini władał kondotier Sigismondo Pandolfo Malatesta, znany jako Wilk z Rimini, z rodu o bardzo nietypowej dewizie ,,słoń indyjski nie boi się moskitów”. Zlecił on architektowi imieniem Leon Battista Alberti przebudowę gotyckiej świątyni na renesansowe mauzoleum. Mimo że przedsięwzięcie nie zostało ukończone z powodu kłopotów finansowych księcia i jego śmierci, odegrało ważną rolę w dziejach nowożytnej architektury europejskiej. Fasada budynku nawiązuje do łuków triumfalnych, w tym łuku Augusta, o którym za chwilę.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Źródło: własne. Zdjęcie na licencji CC BY-NC-SA 4.0.

Nawet bardziej niż sam kościół zapadła mi w pamięć postać Sigismonda. Dwie jego żony zmarły w niewyjaśnionych okolicznościach, a ojciec drugiej z nich, książę Mediolanu Francesco I Sforza oskarżył Sigismonda o zamordowanie jego córki. Według historyka Robera Hughesa Sigismondo publicznie zgwałcił emisariusza papieża Piusa II, 15-letniego biskupa Fano na głównym placu Rimini, w zamian za co został nie tylko ekskomunikowany, ale wręcz dostąpił wątpliwego zaszczytu unikatowej ceremonii ,,kanonizacji do piekła”. Następnie jego wizerunek został publicznie spalony w Rzymie a przeciwko prawdziwemu Sigismondo został zawiązany sojusz, w skład którego weszli: papież, republika San Marino, król Neapolu Ferdynand I (o którym napiszę więcej w relacji z podróży do Kampanii), wściekły teść Malatesty, Francesco Sforza i Federico da Montefeltro, władca Urbino, zwany ,,Światłem Italii”, wybitna postać renesansu. Sigismondo poniósł klęskę w starciu z tą krucjatą, co nie przeszkodziło mu jednak w kolejnych latach dowodzić wojskami Wenecji na Peloponezie przeciwko Osmanom. Ironią losu jest, że ostatecznie zarówno Rimini, jak i rywalizujące z nim Urbino zostały zajęte przez Cezara Borgię.

Piero,_ritratto_di_sigismondo_malatesta
Portret Sigismonda. Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Sigismondo_Pandolfo_Malatesta_(obraz_Piera_della_Francesca)

Nie wiemy jednak, czy wymienione wyżej zarzuty były prawdziwe, czy też były propagandą wrogów Malatesty. Można snuć analogie z postacią Lukrecji Borgii, której czarna legenda prawdopodobnie nie przystaje do rzeczywistości. Fakt, iż po 10 latach związku z Isottą degli Atti pojął ją za trzecią i ostatnią żonę, sugeruje że wyższe uczucia nie były mu obce. Niewątpliwie był natomiast Sigismondo poetą i mecenasem sztuki. Wielkie zasługi dla kultury ma ceseńska gałąź rodu Malatesta, a to za sprawą Biblioteca Malatestiana, pierwszej nowożytnej publicznie dostępnej biblioteki, założonej w Cesenie i wpisanej na listę UNESCO Pamięć Świata.

Jako ciekawostkę można dodać, iż Sigismondo jest bohaterem powieści Edwarda Huttona. Wystąpił także w grze LARP (live action role-playing) pt. Orlando By Night, jako wampir z klanu Brujah.

Inny zabytek Rimini to most Tyberiusza (wł. Ponte di Tiberio), zbudowany z istryjskiego marmuru w latach 14–21 n.e. Należy do najstarszych tego typu obiektów i jest w doskonałym stanie – do dziś jeżdżą po nim samochody. Co ciekawe, aby dostosować most do warunków terenowych i przerzucić go przez rzekę w najkorzystniejszym miejscu, nie ustawiono go prostopadle do brzegów, lecz lekko skręcono pod kątem 13°. Pierwotnie pod mostem przepływała rzeka Marecchia, ale w XX wieku jej bieg został zmieniony, aby zminimalizować szkody powodziowe i obecnie most łączy brzegi niezbyt dużego kanału.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Źródło: własne. Zdjęcie na licencji CC BY-NC-SA 4.0.

Następnie przeszliśmy na Piazza Cavour, drugi z głównych rynków miasta. Plac został nazwany na cześć pierwszego premiera zjednoczonych Włoch, zaliczanego do czterech „ojców Ojczyzny”.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Źródło: własne. Zdjęcie na licencji CC BY-NC-SA 4.0.

Znajduje się tam m.in. pomnik papieża Pawła V wybudowany w 1613 r. (a więc jeszcze za życia papieża). Jego pontyfikat był burzliwy – papież potępił Galileusza (zrehabilitował go dopiero Jan Paweł II w 1992 r.) oraz dzieło Kopernika ,,O obrotach sfer niebieskich”, które zostało umieszczone w Indeksie Ksiąg Zakazanych. Jego dążenia do wzmocnienia pozycji Kościoła względem władzy świeckiej doprowadziły do konfliktu z Republiką Wenecką. Cała Republika została objęte interdyktem, czyli zawieszeniem prawa jej mieszkańców do przyjmowania sakramentów (był to ostatni taki przypadek w historii), a gdyby nie interwencja króla Francji Henryka IV, mogłaby nawet przejść na protestantyzm. Paolo Sarpi, prawnik reprezentujący Wenecję, został 15 razy ugodzony sztyletem (co jednak przeżył) przez zamachowców, których następnie serdecznie przyjęto w Państwie Kościelnym.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Źródło: własne. Zdjęcie na licencji CC BY-NC-SA 4.0.

W okresie wojen napoleońskich, w celu ocalenia pomnika przed francuskimi żołnierzami, mieszkańcy Rimini zdjęli epigraf z marmurowego piedestału i zastąpili papieską tiarę mitrą biskupią, przekształcając Pawła V w św. Gaudentego, patrona miasta. Choć pomnik został przywrócony do pierwotnego stanu w 1890 roku, niektórzy do dziś utożsamiają go ze św. Gaudentym.

Na rynku znajduje się też zbudowany w latach 1843–1857 neoklasycystyczny Teatro Amintore Galli…

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Źródło: własne. Zdjęcie na licencji CC BY-NC-SA 4.0.

… targ rybny z 1743 r. …

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Źródło: własne. Zdjęcie na licencji CC BY-NC-SA 4.0.

… i starożytna Fontanna della Pigna, która zachwyciła Leonarda da Vinci i zainspirowała go do zaprojektowania organów wodnych, których rekonstrukcję można oglądać w miejskim muzeum. Słowa mistrza na temat fontanny zostały uwiecznione na ozdabiającej ją tablicy. Leonardo odwiedził Rimini w 1502 r., kiedy pracował jako inżynier i doradca militarny Cezara Borgii, dla którego narysował niezwykle precyzyjny jak na ówczesne standardy plan miasta Imola, które minęliśmy w drodze do Bellarii. Leonardo narysował również portret swojego ówczesnego pracodawcy.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Źródło: własne. Zdjęcie na licencji CC BY-NC-SA 4.0.

Castel Sismondo został wybudowany na zlecenie znanego nam już Sigismondo Malatesty między 1437 a 1466 rokiem z udziałem m.in. Filippa Brunelleschiego, który zaprojektował też kopułę katedry Santa Maria del Fiore we Florencji. Niestety, nie zwiedziliśmy go w środku.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Źródło: własne. Zdjęcie na licencji CC BY-NC-SA 4.0.

Łuk Augusta, zbudowany w 27 r. p.n.e., najstarszy z istniejących łuków triumfalnych, znajduje się w herbie Rimini. W starożytności Rimini i Rzym były połączone drogą zwaną via Flaminia, a na szczycie łuku znajdowała się brązowa statua Oktawiana Augusta kierującego kwadrygą, czyli rydwanem zaprzężonym w cztery konie. Od zewnętrznej strony łuku wyrzeźbiono twarze Jowisza i Apolla, od wewnętrznej – Neptuna i Romy. W średniowieczu łuk stał się warowną bramą (dobudowano blanki), częścią miejskich fortyfikacji, zburzonych w latach 20. XX wieku.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Źródło: własne. Zdjęcie na licencji CC BY-NC-SA 4.0.

Ostatnim obiektem jaki widzieliśmy w Rimini, była XVIII-wieczna latarnia morska (Faro di Rimini) odbudowana po zniszczeniach z czasów II wojny światowej.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Źródło: własne. Zdjęcie na licencji CC BY-NC-SA 4.0.

10 thoughts on “Włochy 2003 cz. 2 – Rimini (PL)

  1. Bardzo ciekawa notka, skupiona wokół rysów historycznych miejsca i obiektów wartych uwagi i pełna solidnych konkretów. Nie ma też w niej zbędnego wydłużania, a jak ktoś ma niedosyt to wszędzie dodane linki(swoją drogą przy niektórych linkach wyskakują informację o potencjalnie niezabezpieczonym połączeniu). Brakuje mi tylko informacji skąd właściwie wiemy że da Vinci się tą fontanną zachwycił i dlaczego. Chętnie bym się tego dowiedział jeśli są na ten temat jakiejś informacje.

    Brakuje mi trochę rysu osobistego. Co zrobiło na autorze największe wrażenie w mieście i dlaczego. Jakie ogólne wrażenie z tego miasta wyniósł. Czy było czyste, zadbane, czy raczej czasy świetności ma za sobą. I różne inne odczucia też by się przydały. Brakuje mi też informacji o słynnych plażach w mieście i wrażeniach z nich(jeśli w ogóle był choć moment na nich spędzony).

    Liked by 1 person

    1. Dziękuję bardzo za komentarz!

      Rzeczywiście, od czasu gdy opublikowałem ten tekst, coś złego stało się ze stroną visit-rimini, z której zaczerpnąłem część informacji. Usunąłem wszystkie prowadzące do niej linki, nie chcę by alerty programów antywirusowych zniechęciły kogoś do czytania bloga. W miarę możliwości postaram się umieścić alternatywne źródła tych informacji.

      Zgodnie z życzeniem, poszerzyłem informację o fontannie i podałem źródło (wprawdzie tylko po włosku, ale od czegoś mamy internetowe słowniki 🙂 Dodam jeszcze, że Leonardo był człowiekiem niezwykle ciekawym świata, czego dowodem jest jego lista spraw do załatwienia: https://joemonster.org/art/38324

      Daj znać, jeśli chciałbyś dowiedzieć się więcej o którymkolwiek z opisanych obiektów – nie tylko z relacji z Rimini.

      Co do brakującego rysu osobistego, wynika to z faktu, iż po 15 latach wspomnienia nieco się zatarły. Między innego dlatego zdecydowałem się zacząć bloga właśnie od tej relacji – zanim wspomnienia zatrą się całkowicie. Na pewno podobał mi się pomnik Cezara, którego rozpoznałem z daleka, zanim jeszcze przeczytałem tablicę pod pomnikiem. Byłem również zaskoczony tym, jak starożytny łuk triumfalny został w średniowieczu przerobiony na warowną bramę. W Rimini zobaczyłem tego typu przeróbkę po raz pierwszy, później zetknąłem się z nimi jeszcze nieraz, w szczególności podczas pamiętnego wyjazdu do Prowansji i Langwedocji.

      Na plażach w Rimini nie byłem, mieszkaliśmy w Bellarii i tam plażowaliśmy, a do innych miejscowości jeździliśmy zwiedzać.

      Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s