Włochy 2003 cz. 4 – San Marino (PL)

(Click here to see English version of this text.)

(Poprzednie części relacji z Włoch: pierwsza, druga, trzecia, piąta.)

Po opuszczeniu San Leo, jadąc przez Apeniny…

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Źródło: własne. Zdjęcie na licencji CC BY-NC-SA 4.0.

… dotarliśmy do Republiki San Marino, państwa którego powierzchnia obejmuje 61 km2 (czyli ośmiokrotnie mniej niż powierzchnia Warszawy). W średniowieczu w Europie było mnóstwo takich państewek, jednak prawie wszystkie zostały wchłonięte przez rosnące w siłę państwa narodowe – oprócz San Marino niepodległość zachowały m.in. Monako, Andora czy Liechtenstein.

Rolę głowy państwa pełni jednocześnie dwóch kapitanów regentów, wybieranych od 1243 roku na sześciomiesięczną kadencję parami przez parlament (na wzór konsulów w starożytnym Rzymie) i zasiadających na jednym tronie. Jednym z nich był Andrea Sabbatini, malarz i uczeń Rafaela Santi.

Nazwa państwa wywodzi się od świętego Maryna, który prawdopodobnie pochodził z miejscowości Lopar na chorwackiej wyspie Rab, miejscu mojego pierwszego wyjazdu zagranicznego w 2000 r. (kilka tamtejszych ośrodków wczasowych używa nazwy San Marino).

Według legendy, Maryn uciekając przed prześladowcą chrześcijan, cesarzem rzymskim Dioklecjanem, ukrył się na Górze Tytana (wł. Monte Titano) i tam w 301 r. założył wspólnotę chrześcijańską.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Źródło: własne. Zdjęcie na licencji CC BY-NC-SA 4.0.

W kolejnych wiekach powstała tam mała republika. Obszar San Marino obejmował jedynie Monte Titano do 1463 r., kiedy to republika przystąpiła do sojuszu przeciwko znanemu nam już Wilkowi z Rimini. W nagrodę papież Pius II nadał San Marino okoliczne miasta: Fiorentino, Montegiardino i Serravalle, zaś Faetano przyłączyło się do republiki z własnej woli. Od tego czasu obszar San Marino pozostał niezmieniony.

Zwiedzanie stolicy Republiki, Città di San Marino wiąże się z podążaniem krętymi drogami w kierunku szczytów Monte Titano.

SanMarino2
Źródło: Google Maps

W pierwszej kolejności zobaczyliśmy XVI-wieczny klasztor Braci Kapucynów (wł. Convento dei Frati Cappuccini). Jego centralnym punktem jest kościół św. Kwiryna (wł. Chiesa di San Quirino), wzniesiony w ramach dziękczynienia za odparcie ataku wojsk Fabiano da Monte San Savino, bratanka papieża Juliusza III. Atak nastąpił 4 czerwca 1543 r., czyli w dniu wspomnienia św. Kwiryna, stąd też został on patronem kościoła.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Źródło: własne. Zdjęcie na licencji CC BY-NC-SA 4.0.

W 1849 r., po upadku efemerycznej Republiki Rzymskiej, Giuseppe Garibaldi, jeden z kluczowych działaczy na rzecz zjednoczenia Włoch, pod portykiem kościoła rozwiązał swój legion. Jego stronnicy zwani Garibaldini znaleźli w klasztorze azyl.

Nieco dalej znajduje się pomnik Garibaldiego:

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Źródło: własne. Zdjęcie na licencji CC BY-NC-SA 4.0.

W zamian za udzielenie azylu jego ludziom, Garibaldi uszanował wolę mieszkańców San Marino, którzy nie chcieli włączenia Republiki do nowo utworzonego Królestwa Włoch. To właśnie dlatego San Marino po dziś dzień pozostaje niepodległym państwem.

Tradycja azylu była kontynuowana pod koniec II wojny światowej, kiedy w San Marino znalazło przejściowe schronienie ponad 100 000 Włochów i Żydów (czyli prawie siedmiokrotnie więcej niż wynosiła ówczesna populacja Republiki!). Po wojnie San Marino zostało pierwszym państwem zachodnim rządzonym przez koalicję komunistów i socjalistów, co trwało aż do fatti di Rovereta, czyli dramatycznego kryzysu konstytucyjnego w 1957 r.

Przy Placu Wolności (wł. Piazza della Libertà), głównym placu miasta, mieści się Palazzo Pubblico, ratusz i siedziba rządu Republiki. Pod koniec XIX w. został odtworzony najprawdopodobniej zgodnie z swoim pierwotnym, gotyckim wyglądem według projektu rzymskiego architekta imieniem Francesco Azzurri.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Źródło: własne. Zdjęcie na licencji CC BY-NC-SA 4.0.

Wejście do budynku umieszczone jest w podcieniach zamkniętych trójprzęsłową arkadą. Między łukami znajdują się herby Serravalle, Fiorentino, Montegiardino i Faetano, a nad środkowym łukiem arkady znajduje się kartusz z herbem Republiki.

Na wysokości półpiętra, w prawym narożniku budynku, umieszczona jest brązowa statuetka przedstawiająca św. Maryna.

Nad ratuszem góruje z lewej strony wieża zegarowa. Nad tarczą zegara umieszczono mozaikę przedstawiającą postacie św. Maryna, św. Leona i św. Agaty.

Wejścia do ratusza strzegą członkowie Gwardii Fortecznej (wł. Guardia di Rocca):

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Źródło: własne. Zdjęcie na licencji CC BY-NC-SA 4.0.

Co ciekawe, w skład Sił Zbrojnych San Marino od 1295 r. wchodzi Korpus Kuszników (wł. Balestrieri), który obecnie wykonuje wyłącznie funkcje reprezentacyjne.

Nieopodal Piazza della Libertà znajduje się neoklasycystyczna bazylika świętego Maryna (Basilica di San Marino), wzniesiona w latach 1826-1855 na miejscu znacznie starszego kościoła. Znajdują się tam relikwie patrona Republiki.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Źródło: własne. Zdjęcie na licencji CC BY-NC-SA 4.0.

Następnie zobaczyliśmy fortecę zwaną Guaita, wzniesioną w XI wieku i rozbudowaną w XV, w okresie walk z Malatestą. Guaita wraz z dwiema innymi fortyfikacjami o nazwach Cesta i Montale, została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO i widnieje w symbolicznej formie na fladze i w herbie Republiki. Co ciekawe, chociaż twierdzom towarzyszy słowo „Libertas” (wolność), Guaita służyła jako więzienie aż do lat 70. XX wieku.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Źródło: własne. Zdjęcie na licencji CC BY-NC-SA 4.0.

Z innej perspektywy Guaita wygląda bardziej imponująco.

W 1739 r. kardynał Giulio Alberoni, legat Rawenny, zajął zbrojnie San Marino. Mieszkańcy apelowali o sprawiedliwość do papieża Klemensa XII, który przywrócił Republice niezależność. W tym czasie ważną rolę odegrał Girolamo Gozi, który w zamian za swoje zasługi został jednym z kapitanów regentów i doczekał się pomnika:

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Źródło: własne. Zdjęcie na licencji CC BY-NC-SA 4.0.

Inną osobą, której mieszkańcy San Marino postawili pomnik był Bartolomeo Borghesi. Był to badacz starożytności, specjalizujący się w numizmatyce i epigrafice (nauce o inskrypcjach) rzymskiej. Na zlecenie papieża Piusa VII katalogował watykańskie zbiory monet. W 1821 r. papież ekskomunikował wolnomularzy i karbonariuszy, co mogło mieć jakiś związek z tym, że w tym samym roku Borghesi opuścił Rzym i przeniósł się do San Marino, gdzie spędził drugą połowę życia. Oprócz kariery naukowej pełnił przez pewien czas wysoki urząd (podestà).

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Źródło: własne. Zdjęcie na licencji CC BY-NC-SA 4.0.

Dalej dotarliśmy do górnej stacji Funivia di San Marino, czyli kolejki linowej, bardzo przydatnej zważywszy na wysokość, jaka dzieli ten punkt i podnóże Monte Titano!

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Źródło: własne. Zdjęcie na licencji CC BY-NC-SA 4.0.

Przez niemiłosierny upał nie dotarliśmy do wspomnianej już fortecy zwanej Cesta (tudzież De la Fratta) i znajdującego się w niej Muzeum Starej Broni. Wycieczka nie została więc należycie zakończona, co motywuje mnie do powrotu do San Marino – byle nie w środku lata!

9 thoughts on “Włochy 2003 cz. 4 – San Marino (PL)

  1. Ten wpis ma dla mnie szczególne znaczenie bo sam byłem w San Marino w 2001 roku i też zrobiło na mnie wrażenie. Miło sobie przypomnieć w ten sposób co się tam właściwie widziało.Nie mam właściwie żadnych uwag krytycznych co do notki. Sporo ciekawostek o tym państwie, które nie wymagają dodatkowych wyjaśnień.

    Dopiero pod koniec piszesz szanowny autorze o odtworzeniu w XIX wieku siedziby ratusza i siedziby rządu San Marino. Wiadomo właściwie co się stało z pierwowzorem, że musiał on zostać odtwarzany ? Przydałaby się taka informacja.

    Tak poza tym to naprawdę nie ma się czego przyczepić i osobiście uważam że do tej pory to chyba najlepsza notka, to i może Rimini. Dobrze napisane i wytłumaczone i bez zbędnych dłużyzn.

    I na koniec tylko wspomnę że o ile dobrze pamiętam to mi się udało dotrzeć do fortecy Cesta 🙂 Nie pamiętam już czy ją zwiedziliśmy w środku czy tylko podeszliśmy. Mam na pewno zdjęcia z San Marino więc jak będzie okazja to na pewno sobie to przypomnę.

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s